بسته بندی

بسته بندی

تاریخ نشان داده است که در ابتدای تمدن بشری نیازی به بسته بندی مواد غذایی نبود، بلکه مردم برای به دست آوردن غذا از محلی به محل دیگر می رفتند تا زمانی که پناهگاه های دایمی برای خود پیدا کردند. در چنین شرایطی ناچار بودند غذا را از محل های مختلف جمع آوری کنند و به محل سکونت خود بیاورند. این نیاز باعث شد که اولین نوع بسته نظیر کدوهای خشک شده، صدف ها، برگ ها، پوست حیوانات و دیگر مواد طبیعی مورد استفاده قرار بگیرند. برای انتقال آب، شیر، ماست، روغن یا دوغ از پوست حیوانات استفاده می شد. از شاخ حیوانات برای حمل و نقل و ذخیره غذا و محصولات کشاورزی استفاده کردند (هنوز در مناطق استوایی از بامبو برای ذخیره سازی مواد غذایی استفاده می شود).
ظهور انقلاب صنعتی به راستی تحول اساسی در نظام تولید کالا ایجاد کرد. انقلاب صنعتی، جهان را با فوران کالاهای گوناگون صنعتی از جمله کاشی و سرامیک روبرو کرد. تنوع کالاها و رقابت فشرده میان تولید کنندگان به تدریج این علم را وارد مجموعه علوم  کرد. توسعه این صنعت سبب مستقل شدن این صنعت از مجموعه صنایع دیگر شد و رقابت و نیاز سبب گردید که صنایع بسته بندی سهمی قابل توجه از بودجه های شرکت های تولیدی را به خود اختصاص دهد.امروزه این صنعت تبدیل به یک تکنولوژی قدرتمند شده است.

تاریخچه بسته بندی فلزی
نیاز به این صنعت منجر به پیدایش و توسه ظروف فلزی گردید. قوطی سازی از زمان ناپلئون شروع شد. برای مدت مدیدی قوطی های کنسرو با دست ساخته می شد. از اوایل قرن بیستم، قوطی های فلزی که شکلی بهداشتی داشتند، رواج یافت و این امکان به وجود آمد که بتوان از تجهیزات سریع تری برای ساخت، پر کردن و بسته بندی فلزی استفاده نمود.

بسته بندی کارتنی

تاریخچه و سیر تکاملی بسته با کارتن و جعبه به تاریخچه ساخت کاغذ بر می گردد، اگر چه چوب و محصولات فرعی دیگر آن از دیر باز در خدمت بشر بوده، ولی بسته به صورت مقوایی و کاغذی پس از پیدایش کاغذ به وجود آمد و روند تکمیلی خود را تاکنون به سرعت طی نموده است.
همان طور که می دانیم اولین بار در سه هزار سال قبل از میلاد مسیح، مصریان قدیم که در آن زمان یکی از مراکز مهم بشری محسوب می شدند، برای نوشتن از پاپیروس (Papyrus) استفاده می کردند. نخستین کارخانه کاغذ سازی در قرن ششم توسط چینی ها در سمرقند توسط اعراب این هنر به آنها آموخته شد. سپس اعراب کارخانه ای در بغداد تأسیس کردند که در این کارخانه نخستین بار به جای بامبو از پارچه های سفید استفاده شد.
نخستین کارخانه کاغذ اروپا در اسپانیا به وجود آمد. اسپانیایی ها برای تولید خمیر از آسیاب های آبی استفاده نمودند و کم کم توری سیمی جایگزین توری های بامبو که به وسیله چینی ها به کار می رفت، بعد ها این هنر وارد کشورهایی دیگر نظیر فرانسه و هلند شد. در ایران بعد از کارخانه سمرقند که توسط چینی ها اداره می شد، اولین کارخانه کاغذ سازی در سال ۱۳۲۸ در کهریزگ احداث شد که کاغذ های باطله را برای تولید کارتن و جعبه استفاده می کرد، بعد از آن تعدادی واحد تولیدی دیگر در سایر نقاط ایران به وجود آمد. اولین کارخانه مدرن ایران در سال ۱۳۴۹ در «هفت تپه خوزستان» برای تولید کاغذ های تحریر با استفاده از تفاله نیشکر (baggasse) احداث شد. متعاقب آن کارخانه چوب و کاغذ ایران (چوکا) با استفاده از خمیر های وارداتی و خمیر های داخلی، کاغذ های کرافت را تولید نمود.

بسته بندی

بسته بندی پلاستیکی

تاریخچه بسته پلاستیکی توسعه صنعت پلاستیک به سال ۱۸۴۳ برمی گردد، وقتی دکتر Montgomeric جراح آفریقایی گزارش داد که می توان با استفاده از ماده اولیه کائوچو (Percha gutta) دسته خوبی برای چاقو ساخت. بعد از این که شرکت gutta Percha شکل گرفت جوهردان و توپ بیلیارد نیز تهیه گردید.
با اختراع پلی اتیلن در این صنعت پیشرفت غیر منتظره ای در انگستان رخ داد. در دسامبر ۱۹۳۵ شیمی دان های انگلستان طی واکنشی، تحت فشار زیاد و با تغییر دادن میزان به ماده جدیدی به نام اتیلن دست یافتند که خواص عایق حرارتی خوبی داشت.

بسته بندی شیشه ای

تاریخچه بسته شیشه ای پیش از اواخر قرن نوزدهم، محصولاتی مثل آب معدنی، سس، ترشی، مربا، و محصولات دیگر که پیش از این به صورت آزاد فروخته می شدند، برای فروش در ظرف های شیشه ای ارائه می شدند. با ساخت و تولید انبوه بطری و تنوع در ابعاد و حجم آن بشر کنونی توانسته است در ظروف شیشه ای را یک امر مهم به حساب آورد و تا حدودی نقش آن را آشکار سازد. امروزه بیش از صدها نوع از اجناس و مواد از جمله زعفران در بسته های شیشه ای عرضه می شوند و با کیفیت برتر به بازار فروش عرضه می شوند. البته باید متذکر شد که علم شیشه و شیشه گری در ایران نیز از زمان های قبل بوده و هم اکنون نیز رو به رشد است.

بسته بندی
● پلی اتیلن
الف) LDPE پلی اتیلن با دانسیته کم
ب) HDPE پلی اتیلن با دانسیته زیاد
این دو پلیمر با وجود آنکه فرمول شیمیایی یکسانی دارند ولی مجموعه ویژگی های آن از نقطه نظر کاربردی کاملا متفاوتند.
▪ LDPE: معمولا به صورت فیلم های نازک انعطاف پذیر مورد استفاده قرار می گیرد. دو ویژگی مهم آن که کاربرد وسیع تر آن را به ویژه در این صنعت محصول غذایی موجب می شود عبارتند از:
۱) خنثی بودن آن یعنی عدم واکنش با محصول
۲) قابلیت دوخت حرارتی آن
به همین دلیل لازم است حداکثر بسته های چند لایه به عنوان لایه درونی و در تماس مستقیم با محصول از فیلم نازک LDPE استفاده می شود. این فیلم شفاف بوده و قابل نفوذ به نور. بنابراین در موارد نیاز به همراه آلومینیوم فویل به کاربرده می شود. کاربرد مشخص LDPE در  تتراپک Tetra Pack برای شیر استریل و آب میوه، پیورپک برای شیر پاستوریزه و ماست، تری پک برای مواد کیسه ای، سه لایه برای شیر پاستوریزه و پنج لایه برای شیر استریل است.
▪ HDPE: این ماده پلیمری سختی است که از استحکام آن و ویژگی ممانعت کنندگی بهتر آن و عدم شفافیت آن استفاده می شود. نمونه بارز کاربرد HDPE انواع بطری شیر است که جهت بهبود ممانعت کنندگی در مقابل نفوذ نور، رنگ سفید (تینانیوم دی اکساید) به آن اضافه می شود.
● پلی پروپلین
الف) Plan P.P ساده که برای تولید انواع درب پلاستیکی بطری ها از آن استفاده می شود. برای تولید بطری ها نیز در بعضی موارد از این P.P استفاده می شود.
ب) Biorient P.P خطی شده این ماده در حین فرایند تولید تحت نیروی کششی در دو جهت عمود بر هم قرار داده می شود و در نتیجه فیلم نازک شفاف و با ویژگی ممانعت کنندگی مناسب تر تولید می گردد که برای پک کردن انواع چیپس، پفک، ماکارونی، بادام زمینی و مجموعا Snack Foods مناسب می باشد.
ج) Pearlized Borient P.P این فیلم،فیلم نازک انعطاف پذیری است به رنگ سفید صدفی جایگزین مناسبی است. برای کاغذ در  ویفر، شکلات، پودر سوپ مورد استفاده قرار می گیرد تا حدودی پوشاننده لکه چربی است و از این نقطه نظر کاربرد بیشتری در چنین محصولات دارا می باشد.
● PET یا Poly ethylene terephthalate
در نوشابه و روغن مایع به شکل بطری مورد استفاده قرار می گیرد و شیوه خاص شکل دهی این نوع بطری ها باعث ویژگی های زیر می شود:
۱) شفافیت بطری
۲) ویژگی ممانعت کنندگی برتر آن به خصوص در مقابل نفوذ گازها.
۳) سبک بودن بطری و مقاومت مکانیکی زیاد آن تامین می گردد.
از این ماده پلیمری به صورت فیلم نازک نیز استفاده می گردد و در این مورد فیلم PET استحکام لازم بسته را تامین می کند. نمونه آن در آب میوه جات مانند محصولات ساندیس و گلدیس است.
● پلی استایرن Poly Styrene
این ماده به صورت ساده و شفاف بوده و نیز شکننده است و برای تولید ظروف یکبار مصرف یا سینی به کاربرده می شود و در عین حال نوع خاصی از پلی استایرن ضربه پذیر یا مقاوم به ضربه یا می باشد که در تولید این نوع پلی استایرن از نوعی پلاستیک به نام H.I.PS استفاده می شود که باعث مقاومت در مقابل ضربه می شود.
از این نوع برای تولید ظروف ماست و مرباهای یک نفره استفاده می گردد. نوع دیگر آن به نام پلی استایرن حجیم شده Foomeel Poly Styren است که بعضی اوقات به آن Expanded نیز گفته می شود. در فرایند تولید این ماده از گازهای فراری استفاده می شود که موجب انبساط بافت پلیمری و ایجاد سلول های بسته توخالی در بافت ماده پلیمری می گردد. چنین بافتی اولا ضربه را به محصول منتقل نمی کند بنابراین برای محصولات شکننده مناسب می باشد مثل تخم مرغ؛ ثانیا عایق حرارتی خوبی است و برای عرضه محصولات گرم آماده مناسب می باشد. ثالثا سبک بودن ماده پلیمری، آن را در موارد حمل و نقل مناسب تر می کند.
● PVDC یا Poly Vinily dene choloricle
این ماده پلیمری از نظر ویژگی ممانعت کنندگی در مقابل نفوذ گازها و رطوبت بهترین نوع ماده پلیمری است. فیلم بسیار نازک از آن می تواند ممانعت کنندگی لازم را تامین کند. انعطاف آن بسیار خوب است. به همین دلیل برای پک کردن فرآورده های گوشتی و به طور مشخص برای بسته بندی گوشت به صورت عمده فروشی کاربرد وسیعی دارد. به عبارت دیگر در پَک های تحت خلاء، از نوعی که فیلم پلیمری کاملا به سطح محصول می چسبد از این ماده پلیمری استفاده می شود.
● نایلون
نایلون در فرآورده های گوشتی انواع سوسیس، کالباس کاربرد وسیعی دارد همین طور پلی آمید همراه با پلی اتیلن در پَک های تحت خلاء گوشت تازه و پنیر استفاده وسیعی دارد.

بسته بندی

بسته بندی در دنیای مدرن

امروزه برای رساندن پیام های تبلیغاتی از وسایل عدیده ای مانند بروشور و كاتالوگ، پوستر، مطبوعات، رادیو و تلویزیون، سینما، نمایشگاه های تبلیغاتی استفاده می گردد و صنعت بسته بندی یكی از آن ها است و لبه رقابت محصولات است. ایجاد انگیزه برای خریدار، به ویژه برای یك محصول جدید، بیش از هر چیز به كیفیت و تاثیر بصری بسته بندی مربوط می‌شود. ایجاد تمایز اولین قدم است. در مرتبه بعد، باید طرح و حجم بسته زیبا و جالب باشد و بالاخره كیفیت محصول بسیار مهم است.
برای ایجاد تمایز دو عامل مهم دراختیار داریم. یكی شكل فیزیكی و یكی طرح و شكل گرافیك آن یعنی طرح و رنگ كه شامل لوگو و تصویر و زمینه و حروف می‌شود. هر پَک باید معرف محصول خود باشد.
مصرف كننده باید قادر به تشخیص ارتباط میان محصول و استفاده‌اش در اولین نگاه باشد. باید توجه داشته باشیم كه رنگ‌ها سریع‌ترین و مستقیم ترین وسیله برای دستیابی به این هدف هستند.
برای موفقیت در فروش لازم است كه رنگ بسته با طبیعت و اثرات محصول ارتباط نزدیك داشته باشد. وقتی طوفان رنگ همه جارا فرا گرفته، چه بسا بسته‌های سیاه و سفید تمایز بیشتری ایجاد كنند. علاوه بر این‌ها محصول باید ادعای جدیدی داشته باشد و مزیتی را به مشتری عرضه كند.
درضمن در جوامع پیشرفته تر، به اطلاعات نوشته شده روی بسته‌ ها توجه دقیق تری می‌شود. هر بسته‌ای كه توضیحات و مشخصات بیشتر درباره محصول و مواد تشكیل دهنده آن داشته باشد، قابل اعتمادتر است.
یكی از وظایف تبلیغات این است كه تصویر بسته ‌ را در ذهن مشتری حك كند. لازم است نوع محصول پَک شده به آسانی مشخص باشد و در قفسه فروشگاه قابل تشخیص باشد.

مهمترین نكته این است كه بسته باید سریعا در میان انبوه محصولات نظر خریدار را به خود جلب كند، چرا كه میزان كشش بصری كه بسته درخریدار ایجاد می‌كند، بر تصمیم خریدار تاثیر فراوانی می‌گذارد. امروزه مصرف كننده مورد هجوم هزاران آگهی و عرضه گوناگون كالاهای مشابه است. بسته باید جلب توجه كند، به طوری كه خریدار محصول موردنظر خود را فورا بیابد، زیرا درغیر این صورت به مارك مشابه آن مراجعه خواهد كرد. از طرف دیگر یك بسته‌  خوب نه تنها باید در نقش یك فروشنده ساكت باشد بلكه باید ویژگی‌های آن به گونه‌ای باشد كه خریدار آن را بیاد بسپارد و برای خریدهای مكرر بعدی در نظر بگیرد. در اینجا گرافیك بسته بیش از هر قسمت دیگر اهمیت می ‌یابد. بسته ‌ای كه خوب طراحی شده باشد،اقتصادی ‌ترین شیوه افزایش فروش است. شاید بتوان تبلیغات را در ساده‌ترین تعریف،نوع اعلان عمومی برشمرد. بخش مهمی از هدف تبلیغات، آگاه كردن مردم نسبت به تولیدات تازه است.

سخن آخر:
یک بسته بندی خوب باید در نقش یك فروشنده ساكت باشد و دارای ویژگی های باشد كه خریدار آن را بیاد بسپارد و برای خریدهای بعدی در حافظه داشته باشد.
اگر به دنبال روش جدیدی برای عرضه محصولات خود هستید، ما بهترین ماشین آلات صنعتی را برای شما طراحی و تولید خواهیم کرد .محصولات خود را با ماشین آلات  ویستا پک متحول کنید .